سیبادو
ما را حمایت کنید
 
سیبادو

موج سوم سقوط ارز در راه است/ روند نزولی نرخ تورم طی 3 ماه آینده

چکیده: یک استاد اقتصاد ایران با تحلیل اقتصاد کلان در فضای کنونی، موج سوم سقوط ارز را پیش بینی کرده و معتقد است این روند بر تورم اثرگذار بوده و کاهش نرخ تورم را به دنبال خواهد داشت.

 

محمدحسین ادیب عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه اصفهان به هنگام افزایش نرخ دلار به 3700 تومان در مصاحبه پیش بینی کرد نرخ ارز به شدت کاهش می یابد، در فاصله یک هفته نرخ ارز به 3200 تومان کاهش یافت. در مصاحبه دوم ، ادیب بر کاهش بیشتر نرخ تاکید کرد و اکنون نرخ ارز به کمتر از 2850 تومان کاهش یافته است. در دو مرحله پیش بینی این استاد دانشگاه با واقعیت انطباق داشته است در مصاحبه جدید  ادیب از موج سوم سقوط ارز سخن می گوید.

  * کاهش فشار بر ایران و اقتصاد آن

از تغییرات در نقشه ژئو استراتژیک خاورمیانه و آثار آن بر اقتصاد ایران بگویید.

ادیب: تمرکز سیاست خارجی آمریکا از خاورمیانه به شرق آسیا منتقل شده است. استراتژی جدید آمریکا مهار چین است. سنسورهای آمریکا در سیاست خارجی دیگر چندان در خصوص خاورمیانه فعال نیست. در هفته گذشته آمریکا در صحنه خاورمیانه بازیگر اصلی نبود و به داشتن یک صندلی در کنار میز بازی قناعت کرد، این به منزله کاهش فشار به ایران و اقتصاد آن است. 

* کاهش 70درصدی تحریم نفتی ایران

شما در مصاحبه قبلی بیان کردید تحریم علیه ایران تا کنون بیش از 4 ماه طول عمر نداشته است، هنوز بر این باور تأکید دارید؟

ادیب : بله. به اظهار آژانس بین المللی انرژی صادرات نفت ایران 500 هزار بشکه افزایش یافته است و این به منزله آن است که تحریم نفتی ایران به میزان 70 درصد کاهش یافته است. 

* عامل اصلی التهاب در بازار ارز کمرنگ شده است

 افزایش صادرات نفت چه تاثیرات اقتصادی دارد؟

ادیب : افزایش نرخ ارز به دو عامل بستگی داشت. نقدینگی مازاد و  کاهش صادرات نفت و اکنون با افزایش صادرات نفت ، عامل اصلی التهاب در بازار ارز کمرنگ شده است.

* موج سوم کاهش ارز در راه است

نرخ ارز را با این تفاسیر چگونه پیش بینی می کنید؟

ادیب : موج سوم کاهش نرخ ارز در پیش است. فاصله بین نرخ دلار در بازارآزاد با نرخ در اتاق مبادله ارزی رو به کاهش ارزیابی می شود. اتاق مبادله ارزی می رود تا ابتکار عمل در محیط اقتصاد کلان را بدست گیرد. 

* کاهش روزانه نرخ ارز در ایران

  وضعیت کنونی بازار ارز را چگونه ارزیابی می کنید؟

ادیب : در کشورهایی که پول ملی یک کشور مورد حملات سوداگران ارزی قرار می گیرد، اگر سیاست های طرف عرضه جواب ندهد، راهکار دومی وجود دارد و آن رها کردن نرخ ارز است.  در این مرحله، باید نرخ ارز بالاتر از  انتظارات تورمی جامعه تعیین شود و در فاز بعد نرخ ارز قطره چکانی  روزانه کاهش یابد و همه کسانی که به انتظار نوسان گیری از نرخ ارز وارد معاملات سوداگرانه ارزی شده اند با زیان بازار را ترک کنند. بازار ارز در ایران اکنون در این مرحله است نرخ ارز بسیار بالاتر از توان اقتصاد ایران تعیین شد ( 3700 تومان ) و بعد تقریبا روزانه در حال کاهش است.

* تلاش سوداگران ارزی برای افزایش نرخ ارز

  این روند تا چه زمانی ادامه می یابد؟

ادیب : ممکن است سوداگران ارزی که به انگیزه سود سرشار وارد بازار ارز شده اند دچار وحشت شده و سقوط آرام ارز را به سقوط تند و هیجانی تبدیل کنند که البته کوتاه مدت است و مجدا افزایش می یابد. سقوط نرخ ارز تا بدست گرفتن کامل ابتکار عمل بوسیله اتاق مبادله ارزی ادامه خواهد داشت.  بازار دارد احساس می کند اتاق مبادله ارزی مقتدارانه عمل می کند. در عین حال لحن کلام مسئولان اتاق مبادله ارزی به اقتصاد آرامش می دهد.  البته حرکت نرخ ارز همواره سینوسی است و بازار نسبت به دامنه تغییرات بیرونی عکس العمل نشان می دهد اما معدل و  روند  نرخ ارز تا اطلاع ثانوی ضمن اینکه ممکن است مقطعی، افزایشی هم باشد در مجموع روند کاهشی است.

* تغییر مسیر فرایند تبدیل سپرده ریالی از ارز به مسکن

روند تبدیل سپرده رده ریالی به ارز را چگونه ارزیابی می کنید؟

ادیب : فرایند تبدیل سپرده ریالی به ارز متوقف شده است و از این منظر فشار به شبکه بانکی حذف شده است، اما فرایند تبدیل سپرده ریالی به مسکن حداکثری است و این فرایند جایگزین فرایند تبدیل سپرده ریالی به ارز شده است.

وضعیت تورم را چگونه پیش بینی می کنید؟ 

ادیب: در تحقیق انجام گرفته بوسیله اینجانب، تورم در مورد 24 کالا و خدمات منتخب در 26 آبان 1391 نسبت به اسفند 1389 حدود 109 درصد بوده است ارزش دلار 174 درصد ، طلا 260 درصد ،یک بشکه نفت 199 درصد، میلگرد 123 درصد ،آپارتمان در تهران 130 درصد، متانول 77 درصد ، مفتول مس 163 درصد ، شیر 134 درصد گندم 64 درصد، جو 98 درصد، مرغ 59 درصد ،8 قطعه صنعتی 123 درصد ، حقوق پرسنل دولتی 19و بازنشستگان 19 درصد در آبان 1391 نسبت به اسفند 1389 افزایش داشته است .

معدل تورم به میزان 109 درصد در مورد 24 کالای منتخب و افزایش حقوق کارمندان دولت به میزان 19 درصد، گپی در قدرت خرید به مدت 43 درصد را ایجاد کرده است. به زبان صریحتر قدرت خرید معدل جامعه اگر قدرت خرید مساوی با معدل حقوق قشر حقوق بگیر دولتی باشد، 43 درصد کاهش یافته است که این امر مهمترین عامل در کاهش نرخ ارز بوده است. تقاضای کل برای ارز به سبب گپ 43 درصدی کاهش یافته است و این به سقوط نرخ ارز انجامیده است. در بخشهای مختلف آثار کاهش قدرت خرید در حال تخلیه است اما خروجی مشترکی است و آن التهاب زدایی از بازار است.

در خصوص پیش بینی نرخ تورم، زمانی که نرخ ارز براساس واکنش مصرف کننده نهایی تعیین شود، تورم در ایران از حالت التهابی موجود فروکش می کند. تا یک ماه قبل نرخ ارز را سپرده گذاران بانکی تعیین می کردند که با تبدیل به سپرده به ارز تعیین کننده تعادلهای قیمتی بودند اما اکنون نرخ ارز را واکنش مصرف کننده نهایی تعیین می کند و این بر نرخ ارز تأثیر دارد. طی سه ماه آینده روند تورم برگرفته از آهنگ جدید غالب در اقتصاد کاهشی و رو به نزول خواهد بود. کسانی که به نوسانگیری از تورم می پرداختند، چند ماه آینده را مثبت ارزیابی نخواهند کرد.

* بانکها 39 درصد کوچک شدند

 با لحاظ کردن تورم وضعیت نظام بانکی را چگونه ارزیابی می کنید؟

ادیب :سپرده شبکه بانکی از 272 هزار میلیارد تومان در اسفند 1389 به 375 هزار میلیارد تومان در مرداد 1391 افزایش یافته است ( با لحاظ کردن تورم109  درصدی 179 هزار میلیارد تومان )  که گواه 34  درصد کاهش است.

مشکل اصلی ایجاد شده عدم رشد منابع بانکی متناسب با تورم ریالی است، تسهیلات عادی ریالی به بخش غیر دولتی بدون معوقات، سرمایه گذاری مستقیم و مسکن تنها با 27 درصد رشد از 128 هزار میلیارد تومان در اسفند 1389 به 163 هزار میلیارد تومان در شهریور 1391 افزایش یافته است. با لحاظ کردن تورم 109درصدی تسهیلات عادی ریالی 78 هزار میلیارد تومان است که مقایسه آن با اسفند 1389 گواه 39  درصد کاهش است، در واقع بانکها 39 درصد کوچک شدند.

وضعیت قدرت خرید را چگونه تفسیر می کنید ؟

ادیب :افزایش قیمت آپارتمان در تهران در 26 آبان 1391 نسبت به سال 1385 حدود 261 درصد و افزایش نرخ ارز در همین فاصله 216 درصد، افزایش قیمت آپارتمان بیشتر از افزایش نرخ ارز بوده است، متوسط حقوق شاغلین بخش دولتی از 585 هزار تومان در اسفند 1389 با 19 درصد افزایش در آبان 1391 به 696 هزار تومان افزایش یافته است( با لحاظ کردن تورم 109 درصدی 333هزار تومان ) کاهش قدرت خرید کارمندان دولت با لحاظ کردن افزایش حقوق و تورم ریالی  حدود 43 درصد است. بودجه